Σάλος έχει ξεσπάσει στους κόλπους των ελαιοπαραγωγών από την χρήση του Lebaycid.  Απάντηση ζητούν για το φυτοφάρμακο LEYBACID, 32 βουλευτές του ΠΑΣΟΚ. Στην ανακοίνωση τους αναφέρουν μεταξύ άλλων πως η  πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης βάζει σε κίνδυνο την υγεία χιλιάδων ανθρώπων

με την κυκλοφορία επικίνδυνου φυτοφαρμάκου για τη δακοκτονία που έχει ήδη απαγορευθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και παρά τις επανειλημμένες καταγγελίες από τις καταναλωτικές οργανώσεις, συνεχίζεται μέσα στο 2009 η κυκλοφορία του.

ΕΠΕΡΩΤΗΣΗ

Ζητείται από τον υπουργό Αγροτικής ανάπτυξης και Τροφίμων σχετικά με την απόφαση της ηγεσίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης να επιτρέψει την κυκλοφορία επικίνδυνου φυτοφαρμάκου για τη δακοκτονία. Το προϊόν αυτό είναι απαγορευμένο στη Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Αμερική λόγω του ότι αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για την υγεία των πολιτών. Το υπουργείο χρησιμοποιεί την δικαιολογία ότι είχαν αγοραστεί μεγάλες ποσότητες με χρήματα του φορολογούμενου πολίτη. Σύμφωνα και με τον ΕΛ.ΚΕ.ΚΑ (Ελληνικό Κέντρο Καταναλωτών) «το επικίνδυνο αυτό δηλητήριο προκαλεί μέχρι και θάνατο στους καταναλωτές».

Μεταξύ άλλων το κείμενο της ερώτησης αναφέρει:

Η εν λόγω ουσία ανιχνεύεται στο τελικό προϊόν, και είναι υπαρκτός και δεδομένος ο κίνδυνος δυσφήμισης των προς εξαγωγή ελληνικών ελαιοκομικών προϊόντων (ελαιόλαδο και επιτραπέζια ελιά) σε περίπτωση εντοπισμού υπολειμμάτων,

Ξένες αλυσίδες σούπερ μάρκετ που θα μπορούσαν να πωλούν ελαιοκομικά προϊόντα, θέτουν όλο και αυστηρότερα μέτρα όσον αφορά τα φυτοφάρμακα με κίνδυνο τον αποκλεισμό των αντίστοιχων ελληνικών,

lebaycid

Ερωτάστε:

Με ποια λογική και με βάση ποιους ελέγχους, προμηθεύεται το Υπουργείο σας ένα εντομοκτόνο αμφιβόλου ποιότητας που είναι επικίνδυνο για τους καταναλωτές και το περιβάλλον;

Για ποιους λόγους όταν γνωστοποιήθηκε η επικινδυνότητα του συγκεκριμένου φαρμάκου και απαγορεύτηκε η χρήση του από την Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν αποσύρθηκε άμεσα για την προστασία των καταναλωτών;

Ποιοι λόγοι επέβαλλαν την αγορά ενός παγκοσμίως απαγορευμένου φυτοφαρμάκου ύψους 2.000.000�, κατασπαταλώντας ουσιαστικά το δημόσιο χρήμα, για το οποίο αργότερα το Υπουργείο σας θέλησε να φανεί αρκούντως σχολαστικό όσον αφορά στη «χρηστή» διαχείρισή του αλλά όχι εξίσου «προστατευτικό» όσον αφορά την υγεία των καταναλωτών; Ποια είναι η δήθεν ανάγκη για την έκδοση κατ’ εξαίρεση εγκρίσεων από το Υπουργείο σας το 2008 και το 2009 που στοχεύουν στο να «ξανατελειώσουν» τα αποθέματα; Για ποιους λόγους δεν υιοθετεί το Υπουργείο σας εναλλακτικές πρακτικές αντιμετώπισης του δάκου που είναι φιλικές προς το περιβάλλον και τον άνθρωπο, και οι οποίες θα ταυτίζονται με πρακτικές βιολογικής καλλιέργειας; Προτίθεστε να παρέμβετε με άμεσα μέτρα καταργώντας τη χρήση του συγκεκριμένου εντομοκτόνου-δηλητήριου για την προστασία της υγείας των καταναλωτών, και αν ναι, ποια είναι αυτά;

Ποια «αναγκαιότητα» επιβάλλει να αναλαμβάνετε το ρίσκο για τη δημόσια υγεία, το περιβάλλον, τις εξαγωγές και τη δυσφήμηση της χώρας όσον αφορά ένα από τα γνωστότερα εξαγώγιμα προϊόντα όπως είναι το ελαιόλαδο και τα παράγωγά του;

Ένα επικίνδυνο φυτοφάρμακο που έχει απαγορευτεί εδώ και πέντε χρόνια σε όλο τον κόσμο, η Ελλάδα επιμένει να το χρησιμοποιεί. Με κατ’ εξαίρεση άδεια κυκλοφορίας το Lebaycid (δραστική ουσία fenthion), εναντίον του δάκου της ελιάς, απειλεί όχι μόνο την υγεία μας και το περιβάλλον, αλλά και τις ελληνικές εξαγωγές ελαιολάδου και αφήνει πολλά ερωτηματικά για τις πρακτικές που χρησιμοποιούνται σήμερα.

Συγκέντρωση διαμαρτυρίας για το φυτοφάρμακο καταπολέμησης του δάκου της ελιάς Lebaycid και με αίτημα την απόσυρση του και την αντικατάσταση του με πυρεθρίνες, πραγματοποιήθηκε από φορείς και κατοίκους στα Χανιά της Κρήτης.

Εκπρόσωποι αγροτικών φορέων και παραγωγοί απέκλεισαν συμβολικά τον δρόμο με τρακτερ, ενώ ψέκασαν και ένα δέντρο ελιάς.

Την απόσυρση του συγκεκριμένου φυτοφαρμάκου ζήτησαν κι οι βουλευτές Μανουσος Βουλουδάκης, Στέλιος Νικηφοράκης και Μανώλης Σκουλάκης, που έδωσαν το παρόν στην κινητοποίηση.

«Η συνέχιση της χρήσης στην δακοκτονία επιτυγχάνει τρία πράγματα:Το ένα ότι δηλητηριάζει τον ανθρώπινο οργανισμό,το δεύτερο δηλητηριάζει το περιβάλλον και το τρίτο δηλητηριάζει την διατροφική και εμπορική αξία του ελαιόλαδου»,τόνισε ο κύριος  Νικηφοράκης.

«Αυτή η λογική αντιβαίνει στις αρχές που θέλουμε να αναδείξουμε, την ποιότητα του ελαιόλαδου, αντιβαίνουν στις αρχές της σωστής περιβαλλοντικής διαχείρισης», είπε ο Μανουσος Βολουδακης.

«Μια λύση υπάρχει : σήμερα κιόλας το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης να ανακοινώσει ότι αποσύρει το φάρμακο», είπε ο Μ .Σκουλακης.

Οι συγκεντρωμένοι αποφάσισαν να καταθέσουν έγγραφη αναφορά στον εισαγγελέα και έκαναν σαφές ότι δεν πρόκειται να δεχτούν ψεκασμούς με το συγκεκριμένο φάρμακο. Όπως υποστηρίζουν το συγκεκριμένο φάρμακο είναι απαγορευμένο σε όλη την Ευρώπη, οι δε παρτίδες που διατέθηκαν για την καταπολέμηση του δάκου έχουν λήξει

Σύμφωνα με την απόφαση του υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης με ημερομηνία 27/4/2005 και βάση οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η έγκριση κυκλοφορίας του Lebaycid έληξε στις 30/6/2007 και η χρήση του επιτρεπόταν μέχρι τις 31/12/2007.

Σύμφωνα με πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας το Υπουργείο δεν προχώρησε εγκαίρως σε διαγωνισμό για την προμήθεια νέων ποσοτήτων φυτοφαρμάκων με πυρεθρίνες, τα οποία χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια για τους δολωματικούς ψεκασμούς. Το γεγονός αυτό προκαλεί εύλογα ερωτηματικά, καθώς είναι γνωστό ότι κάθε χρόνο το πρόγραμμα της δακοκτονίας πρέπει να ξεκινά τον Ιούνιο και εννοείται πως μέχρι τότε θα πρέπει όχι μόνο να έχει γίνει ο σχετικός διαγωνισμός, αλλά θα πρέπει να έχουν διανεμηθεί και τα φάρμακα στους κατά τόπους Νομούς.

Και αυτό γιατί στις αποθήκες του υπουργείου υπήρχε ποσότητα Lebaycid που δεν είχε καταναλωθεί την προηγούμενη χρονιά. Έτσι το Υπουργείο άνοιξε το παράθυρο στις κατά τόπους Διευθύνσεις Αγροτικής Ανάπτυξης να χρησιμοποιηθεί το Lebaycid. Αν  ο ψεκασμός γίνεται με ληγμένα Lebaycid; Αυτό βέβαια δεν είναι το πιο τραγικό της υπόθεσης μια και υπάρχει βεβαίωση από το Μπενάκειο ότι τα ληγμένα σκευάσματα Lebaycid εξακολουθούν να έχουν σωστή δράση.

«Να αποσύρει άμεσα το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης το επικίνδυνο φυτοφάρμακο Lebaycid» ζήτησε ο βουλευτής Χανίων του ΠΑΣΟΚ, Μ. Σκουλάκης, με αίτημα την αντικατάσταση του επικίνδυνου φυτοφαρμάκου. Παράλληλα, ο κύριος Σκουλάκης επισήμανε τους κινδύνους που εγκυμονούνται από τη χρησιμοποίηση του εν λόγω φυτοφαρμάκου, τόσο για τους ανθρώπους όσο και για την ελαιοπαραγωγή – ενώ τέλος υπογράμμισε την ανάγκη «να αντικατασταθεί το Lebaycid από άλλο εγκεκριμένο φυτοφάρμακο δακοκτονίας, το οποίο θα είναι ασφαλές για την υγεία των ανθρώπων και ταυτόχρονα φιλικότερο προς το περιβάλλον». Στο μεταξύ στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή φέρνει το θέμα του φυτοφαρμάκου Lebaycid η ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ  Μαριλένα Κοππά καταγγέλλοντας το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων που έδωσε άδεια για την κατ’ εξαίρεση κυκλοφορία έως τις 31 Αυγούστου του επικίνδυνου φυτοφαρμάκου Lebaycid για την καταπολέμηση του δάκου. Η κυρία Κοππά επισημαίνει ότι «το προϊόν είναι απαγορευμένο στη Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Αμερική λόγω του ότι αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για την υγεία των πολιτών. Το υπουργείο χρησιμοποιεί την δικαιολογία ότι είχαν αγοραστεί μεγάλες ποσότητες με χρήματα του φορολογούμενου πολίτη». Η ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ με την ερώτηση της καταγγέλλει το γεγονός αυτό στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Επίσης ρωτά την Επιτροπή για το αν η χρήση του φυτοφαρμάκου αυτού παραβιάζει την κοινοτική νομοθεσία για την χρήση των χημικών ουσιών και πιο συγκεκριμένα τον Κανονισμό REACH καθώς και αν προτίθεται να παρέμβει με άμεσα μέτρα που στόχο θα έχουν την προστασία των καταναλωτών. Αλλά και στις ΗΠΑ  το φυτοφάρμακο δεν έχει άδεια κυκλοφορίας εξαιτίας του μεγάλου αριθμού θανάτων από δηλητηρίαση. Η Ε.Ε. το απαγόρευσε λόγω της τοξικότητάς του σε υδρόβιους οργανισμούς, μέλισσες και πουλιά. Βιοσυσσωρεύεται στα περιβαλλοντικά συστήματα και στον λιπώδη ιστό των θηλαστικών, όπως και το DDT. Την ίδια στιγμή, υπάρχουν πολλά εγκεκριμένα φυτοφάρμακα που κάνουν την ίδια δουλειά. Παρότι το συγκεκριμένο φυτοφάρμακο είχε απαγορευτεί στην Ε.Ε. από το 2004, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης είχε ζητήσει να εξαιρεθεί η Ελλάδα της απαγορεύσεως ως το τέλος του 2007. Σε άρθρο της εφημερίδας Καθημερινή, διαβάζουμε:

«Αναρωτιόμασταν τότε ποιος ο λόγος να παραταθεί η χρήση ενός φυτοφαρμάκου που έχει απαγορευτεί σε όλο τον κόσμο. Σε καμιά περίπτωση δεν φανταζόμασταν ότι δύο χρόνια αργότερα θα ήταν ακόμα εδώ, με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης να δίνει νέα παράταση της κατ’ εξαίρεση χρήσης του και για το 2009! – «Επρεπε να χρησιμοποιηθούν τα αποθέματα». Αυτή ήταν η επίσημη δικαιολογία του υπουργείου και τότε, αλλά και τώρα… «Απόφαση που συνιστά χρηστή διοίκηση καθόσον αποφεύγεται η σπατάλη του δημοσίου χρήματος», απαντά ο προϊστάμενος της αρμόδιας Διεύθυνσης (Γενική Διεύθυνση Φυτικής Παραγωγής) στην τελευταία επικοινωνία με το τύπο.  Αυτό που ξεχνά είναι πως τα συγκεκριμένα αποθέματα, που θέλει τόσο… χρηστά να εξαντλήσει το υπουργείο, υπάρχουν γιατί νέα προμήθεια του φαρμάκου 200.000 λίτρων (!) πραγματοποιήθηκε το 2006 -οι ποσότητες παραλήφθηκαν αρχές του 2007- λίγους μήνες δηλαδή πριν λήξει η κατ’ εξαίρεση παράταση που είχε δοθεί από την Ε.Ε. πέραν της οποίας το φυτοφάρμακο έπρεπε να αποσυρθεί! Για την ακρίβεια, 2.000.000 ευρώ πλήρωσε το ελληνικό Δημόσιο στην εταιρεία Bayer που παρασκευάζει το φυτοφάρμακο – 10 ευρώ το λίτρο. Ποια ανάγκη όμως επέβαλε τη νέα προμήθεια το 2006, η οποία με τη σειρά της έφερε «ως αναγκαιότητα» την έκδοση κατ’ εξαίρεση εγκρίσεων από το υπουργείο το 2008 και το 2009 προκειμένου να… ξανατελειώσουν τα αποθέματα;  Άραγε, δεν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις;

Φυσικά και υπάρχουν άλλα φυτοφάρμακα. Πιο συγκεκριμένα, κυκλοφορούν τα εγκεκριμένα συμβατικά σκευάσματα με τις εμπορικές ονομασίες α-Cypermetrin l, Cyhalothrin deltamehtrin dimethoate. Ειδικά το τελευταίο χρησιμοποιείται για τη δακοκτονία σε ποσοστό πολύ μικρότερο του Lebaycid και κοστίζει περίπου 3 ευρώ το λίτρο. Υπάρχουν και τα φιλικότερα προς το περιβάλλον, με νόμιμη άδεια κυκλοφορίας, Bauveria basiana και Spinosad. Επίσης υπάρχει και η μέθοδος της μαζικής παγίδευσης, η χρήση δηλαδή παγίδων με ελκυστικές ουσίες που δίνει ικaνο ‘ ποιητικά αποτελέσματα. Μάλιστα η χρήση ηπιότερων μεθόδων καταπολέμησης του δάκου θα μπορούσε να χρησιμεύσει διαφημιστικά στην προώθηση του ελαιολάδου όσον αφορά τις εξαγωγές, εφόσον πρόκειται για εθνικό προϊόν. Γι’ αυτό, άλλωστε, οι ίδιες οι υπηρεσίες του υπουργείου είχαν εκπονήσει σχετική έρευνα προκειμένου να εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητα των εναλλακτικών λύσεων.

Στην εν λόγω έκθεση γινόταν αναφορά στη μονοπωλιακή προμήθεια από το ελληνικό Δημόσιο για 25 χρόνια ενός εντομοκτόνου που περιείχε fenthion και κατέληγε στο συμπέρασμα ότι πρέπει να απαγορευτεί η χρήση του συγκεκριμένου σκευάσματος, καθώς είναι επικίνδυνο για τη δημόσια υγεία και δεδομένου ότι επρόκειτο να καταργηθεί από την Ε.Ε. Προτεινόταν, μάλιστα, η χρησιμοποίηση τουλάχιστον 10 εναλλακτικών σκευασμάτων. Σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2005 στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης με πρωτοβουλία του τότε γενικού γραμματέα κ. Θωμά Αληφακιώτη, με αντικείμενο το συγκεκριμένο θέμα, οι ειδικοί που παραβρέθηκαν σημείωσαν ότι τα λεγόμενα πυρεθρινοειδή φυτοφάρμακα για την καταπολέμηση του δάκου έχουν δώσει ικανοποιητικά αποτελέσματα σε ευρεία εφαρμογή. Σύμφωνα με τα πρακτικά της σύσκεψης, το fenthion πρέπει να καταργηθεί λόγω της «προστασίας του περιβάλλοντος». Ωστόσο, λίγες ημέρες μετά τη συγκεκριμένη σύσκεψη που είχε συγκληθεί, ο βασικός υπεύθυνος για τη σύνταξη της συγκεκριμένης μελέτης υπάλληλος του υπουργείου κ. Γεώργιος Μπακαγιάννης, ειδικός συνεργάτης και σύμβουλος του κ. Αληφακιώτη εκείνη την εποχή, μετακινήθηκε από τη θέση του. Μάλιστα σε ένορκη βεβαίωση -που βρίσκεται στα χέρια του ΟΙΚΟ- προς το Ειρηνοδικείο Αθηνών ο κ. Θωμάς Αληφακιώτης σημειώνει ξεκάθαρα ότι «η εκπόνηση της εν λόγω πορισματικής έκθεσης του Μπακαγιάννη αποτέλεσε το λόγο για την άμεση απομάκρυνσή του στις 16 Φεβρουαρίου 2005 από τη θέση του ειδικού συμβούλου, κατόπιν ρητής εντολής του τότε υπουργού»… Είναι ολοφάνερο ότι υπάρχει μια εμμονή με το συγκεκριμένο φυτοφάρμακο για αδιευκρίνιστους λόγους. Η νέα απόφαση του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης για τη χρήση κατ’ εξαίρεση του συγκεκριμένου φυτοφαρμάκου για 120 ημέρες και για το 2009, προκειμένου να τελειώσουν τα αποθέματα, έτυχε διαφορετικής αντιμετωπίσεως από τους υπευθύνους στις Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις. Συγκεκριμένα, η Νομαρχία Φθιώτιδας και η Νομαρχία Βοιωτίας είχαν προκηρύξει διαγωνισμό για την ανάδειξη εργολάβων για το έργο της δακοκτονίας και με fenthion δύο μήνες πριν δοθεί η έγκριση από το υπουργείο. Είναι φανερό πως κάτι ήξεραν. Οπως δήλωσε στο ΟΙΚΟ ο κ. Γ. Τσιφής από την αρμόδια Διεύθυνση της Νομαρχίας Βοιωτίας, είχε λάβει προφορική διαβεβαίωση από το υπουργείο ότι θα εγκριθεί το Lebaycid για χρήση και το 2009, οπότε και προχώρησε στο διαγωνισμό. Αντίθετα, η Νομαρχία Λέσβου με απόφαση του νομάρχη -σύμφωνα με τους υπαλλήλους της αρμόδιας Διεύθυνσης- αποφάσισε να μη χρησιμοποιήσει τα συγκεκριμένα φυτοφάρμακα, που εστάλησαν πάντως στο νησί, καθώς έχουν λήξει.

Ήδη οι παραγωγοί ελαιολάδου με το Σύστημα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης -σύστημα για την τήρηση των κανόνων του οποίου ελέγχονται και πιστοποιούνται- ανησυχούν για τη χρήση του Lebaycid, καθώς φοβούνται να μη βρεθούν υπολείμματα στα προϊόντα που εξάγουν. Το Lebaycid έχει απαγορευτεί στην Αυστραλία και στις ΗΠΑ, οπότε η εύρεση υπολειμμάτων θα μπορούσε να σημάνει αποκλεισμό του ελληνικού ελαιολάδου από αυτές τις αγορές. Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, απαντώντας στο συγκεκριμένο ερώτημα, σημειώνει ότι έχουν τεθεί ανώτατα όρια υπολειμμάτων fenthion (1 mg/kg) στις ελιές από τον FAO, γεγονός που βέβαια χρησιμοποιείται ως άλλοθι για ενδεχόμενα υπολείμματα. Πάντως, τα υπολείμματα ενός απαγορευμένου φυτοφαρμάκου σε ένα προϊόν ασφαλώς δεν αποτελούν και συγκριτικό πλεονέκτημα για την αγορά. Την ίδια στιγμή μάλιστα οι ξένες αλυσίδες σούπερ μάρκετ, όπου θα θέλαμε να «μπουν» τα προϊόντα μας, θέτουν όλο και αυστηρότερα όρια όσον αφορά τα φυτοφάρμακα. Μάλλον το ρίσκο για την υγεία, το περιβάλλον και τις εξαγωγές είναι μεγάλο και το ερώτημα είναι ποιος και κυρίως γιατί αποφάσισε επανειλημμένως να το πάρει…. 3 εκατομμύρια κοστίζει το πρόγραμμα δακοκτονίας. Το πρόγραμμα δακοκτονίας είναι εθνικό και εκπονείται από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, εκτελείται από τις Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις των ελαιοκομικών νομών (συνολικά 36) και πληρώνεται από τον εθνικό προϋπολογισμό. Εν ολίγοις, δεν διαλέγουν οι ελαιοπαραγωγοί με τι φάρμακο θα ψεκάσουν ούτε το κάνουν οι ίδιοι. Στο πρόγραμμα αυτό απασχολούνται 380 εποχιακοί γεωπόνοι που προσλαμβάνονται γι’ αυτόν το σκοπό, 3.000 παγιδοθέτες, ενώ αφορά περίπου 7.000.000 στρέμματα με 150.000.000 ελαιόδεντρα. Το κόστος του προγράμματος φτάνει τα 3.000.000 ευρώ ετησίως, ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες και τους ψεκασμούς που απαιτούνται.

Με άλλα λόγια:

Εχει απαγορευτεί από την Ε.Ε., αλλά το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης δίνει έγκριση κυκλοφορίας του (και για το 2009)

Εξι χρόνια μετά την απόσυρση συγκεκριμένου φυτοφαρμάκου από την Ε.Ε. το ελληνικό υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης επιμένει να παρέχει «κατ’ εξαίρεση» έγκριση κυκλοφορίας κάθε χρόνο, θέτοντας σε κίνδυνο τις ελληνικές εξαγωγές ελαιολάδου. Πρόκειται για σκεύασμα που περιέχει την εξαιρετικά τοξική ουσία fenthioπου χρησιμοποιείται για την καταπολέμηση του δάκου, η χρήση του οποίου απαγορεύεται επίσης σε ΗΠΑ και Αυστραλία. Σύμφωνα με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, η παράταση της κυκλοφορίας αποβλέπει στην εξάντληση των υφιστάμενων αποθεμάτων καθώς ποσότητες αγοράστηκαν το 2000 και δεν χρησιμοποιήθηκαν, αλλά έχουν πληρωθεί από τον προϋπολογισμό, στο πλαίσιο του εθνικού προγράμματος δακοκτονίας. Ο λόγος για το Lebaycid (δραστική ουσία fenthion) . Εντύπωση επίσης προκαλεί το γεγονός ότι οι νομαρχίες προκήρυξαν διαγωνισμό για την ανάθεση του έργου της δακοκτονίας με το συγκεκριμένο φάρμακο δύο μήνες πριν (στις 11 Μαρτίου 2009) δοθεί η κατ’ εξαίρεση έγκριση κυκλοφορίας στην Ελλάδα (στις 11 Μαΐου 2009). Η καταπολέμηση του δάκου γίνεται με την εφαρμογή εθνικού προγράμματος σε όλους τους ελαιοκομικούς νομούς της χώρας.

Γνωμοδότηση

Στις 3 Ιουλίου 2003 η αρμόδια Γενική Διεύθυνση της Ε.Ε. εξέδωσε γνωμοδότηση σύμφωνα με την οποία έπρεπε να απαγορευτεί η κυκλοφορία του φυτοφαρμάκου καθώς τα διαθέσιμα στοιχεία δεν αποδεικνύουν ότι είναι ασφαλές για την υγεία των ανθρώπων και το περιβάλλον. Επιπλέον, όπως επισημαίνεται, «είναι πιθανό να έχει επιπτώσεις στα πουλιά». Πρόκειται για ισχυρό οργανοφωσφορικό εντομοκτόνο, με δυνατότητα βιοσυσσώρευσης στο περιβάλλον και κυρίως στο έδαφος ή στα έλαια των καρπών. Ενδεικτικά, ο χρόνος αναμονής για τη συγκομιδή καρπού που έχει ψεκαστεί με τη συγκεκριμένη χημική ουσία είναι 30 ημέρες. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι στις ΗΠΑ το fenthion δεν διαθέτει πλέον έγκριση κυκλοφορίας από το FDA (Federal Drug Administration) καθώς θεωρήθηκε υπεύθυνο για πολλούς θανάτους από δηλητηρίαση. Παρά την αρνητική γνωμοδότηση, και με το σκεπτικό ότι μπορεί να υπάρχουν αποθέματα του φυτοφαρμάκου, το 2004 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έπειτα από αίτημα της Ελλάδας και άλλων χωρών (Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία) επιτρέπει την κατ’ εξαίρεση χρήση του fenthion για την ελαιοκαλλιέργεια έως το τέλος του 2007 με απόφαση των κρατών-μελών. Και ενώ το εν λόγω φυτοφάρμακο έχει απαγορευτεί ουσιαστικά στην Ε.Ε. από το 2004 και η παράταση για τη χρήση του έληξε το 2007, το ελληνικό υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης χρησιμοποιώντας ένα «παραθυράκι» της ευρωπαϊκής νομοθεσίας χορηγεί κατ’ εξαίρεση έγκριση διάθεσης στην αγορά για 120 ημέρες του φυτοπροστατευτικού προϊόντος Lebaycid για το 2008 στην καταπολέμηση του δάκου. Ανάλογη απόφαση επιτρέπει τη χρήση του σκευάσματος για 120 ημέρες και για το 2009. Δεδομένου ότι πρόκειται για δραστική ουσία που έχει απαγορευτεί σε ΗΠΑ, Αυστραλία και Ευρωπαϊκή Ενωση, είναι απορίας άξιο γιατί το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης επιμένει να επιτρέπει τη χρήση του, διακινδυνεύοντας τις εξαγωγές ελαιολάδου της χώρας σε περίπτωση που εντοπιστούν υπολείμματα. Στο συγκεκριμένο ερώτημα το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και συγκεκριμένα ο προϊστάμενος της Γενικής Διεύθυνσης Φυτικής Παραγωγής κ. Α. Ιωάννου απάντησε ότι το 2006 το υπουργείο μέσω διαγωνισμού ζήτησε την προμήθεια 200.000 λίτρων Lebaycid, τα οποία παρέλαβε τον Ιανουάριο του 2007 (μόλις ένα χρόνο πριν λήξει η παράταση της προθεσμίας χρήσης).

Αδιάθετα αποθέματα

«Τα δύο τελευταία χρόνια λόγω των ακραίων κλιματολογικών συνθηκών περιορίστηκαν στο ελάχιστο οι ψεκασμοί. Με αποτέλεσμα να παραμείνουν αδιάθετα αποθέματα του σκευάσματος Lebaycid με δραστική ουσία fenthion», επισημαίνεται σε σχετική ανακοίνωση. Η υπηρεσία προκειμένου να χρησιμοποιηθούν τα αποθέματα, εισηγήθηκε στο Ανώτατο Συμβούλιο Γεωργικών Φαρμάκων τη δυνατότητα χρήσης τους. Το Συμβούλιο γνωμοδότησε θετικά, οπότε και εκδόθηκε η σχετική απόφαση που αποτελεί σύμφωνα με το υπουργείο δείγμα «χρηστής διοίκησης εφόσον αποφεύγεται η σπατάλη του δημοσίου χρήματος». Σημειώνεται επίσης ότι ελέγχονται οι τυχόν επιπτώσεις στο περιβάλλον.